Blog Archives

‘Natúúrlijk is het therapeutisch!’

‘Natúúrlijk is het therapeutisch’


Ik ben ervan overtuigd dat (creatief) schrijven een positief effect heeft op de stemming en de mentale gezondheid. Uit eigen ervaring en die van anderen weet ik dat schrijven als vorm van expressie helpt bij het verwerken van vervelende ervaringen. Het creëren op zich, of het nu schrijven, schilderen of beeldhouwen is, is een proces dat veel voldoening geeft. Een product of eindresultaat kan een trots of blij gevoel geven. Daar is een klein wonder gebeurd. Maar het heilzame effect gaat verder dan dat. Je zou dat effect ook therapeutisch kunnen noemen. In de wereld van schrijvers stuit dat nogal eens op weerstand.

Geheimpje

Na een lange periode gewerkt te hebben in de hulpverlening én na een vervelende ziekte begon ik voor mezelf als schrijfdocent. Ik wilde meer weten over dat therapeutische effect van schrijven. Ook was me opgevallen dat er schrijvers zijn die dit effect zó hard ontkennen, dat het verdacht wordt. Daarom  heb ik hierover een vraag gesteld aan Pat Schneider, een doorgewinterd schrijfdocent, oprichter van een schrijfschool en auteur van onder andere het handboek ‘Writing alone and with others’.

‘Kan schrijven therapeutisch zijn?’ vroeg ik haar. Het antwoord: ‘Natúúrlijk is het therapeutisch, maar dat zeggen we niet, anders zijn we de helft van onze klanten kwijt’. Een fijn antwoord, een fijn ‘geheimpje’.


De bronafbeelding bekijken
Pat Schneider, oerschrijfdocent en auteur van ‘Writing alone and with others’

Literatuur en wetenschap

Ook in de literatuur vond ik bevestiging voor het feit dat schrijven heilzaam is en goed voor de mentale gezondheid. Lees bijvoorbeeld dit artikel uit Psychology Today.

James W. Pennebaker, pionier op het gebied van schrijftherapie

De neurowetenschappelijke basis voor het therapeutische effect van schrijven als expressie komt er kortgezegd op neer: door het schrijven over vervelende of schokkende ervaringen is het mogelijk meer grip te krijgen op de emoties die bij zulke ervaringen horen. Er worden andere gebieden in de hersenen geactiveerd.

Amygdala

Emotionele herinneringen worden in de amandelkern (amygdala) in het brein opgeslagen. Bij het schrijven gebruik je onder andere de prefrontale cortex, het deel van de hersenen dat bij rationeel denken en het oplossen van ingewikkelde problemen wordt gebruikt. Tijdens het schrijven over deze traumatische en andere heftige herinneringen verschuift de hersenactiviteit min of meer naar ‘rationelere’ gebieden. Er is dus een neuropsychologische basis voor het verwerken van heftige emoties door te schrijven!

Er is meer onderzoek gedaan, dat deze bevindingen bevestigt. Ik vermeld hier nog twee bronnen: Een overzicht van wetenschappelijke onderzoeken naar de gezondheidseffecten van schrijven. En een artikel uit ons eigen taalgebied.

In therapie bij traumaverwerking worden, naast EMDR en andere technieken ook met succes schrijfopdrachten gebruikt om de overweldigende emoties de baas te worden.

Blij worden

Ik vind het belangrijk te zeggen dat ik in mijn workshops geen therapie geef. Toch is het waardevol deze kennis in het achterhoofd te hebben bij het lesgeven aan mensen in kwetsbare groepen, zoals de ambulante psychiatrie. Uit ervaring weet ik dat veel mensen erg blij worden van het uitvoeren van creatieve schrijfopdrachten. Ze smaken naar meer. In een volgend stuk zal ik hier dieper op ingaan.


‘Woordvangers’ in het basisonderwijs


Als Mevrouw SchrijfTaal begon ik enkele jaren geleden met ‘Woordvangers’. Toen was het nog een naschools programma voor creatief schrijven. Nu heb ik ‘Woordvangers’ ontwikkeld tot een volwaardig onderschools programma. Ik kom drie keer in de klas. De lessen duren vijf kwartier tot anderhalf uur. Met de school spreek ik de duur van de lessen af.

Verbeelding

`Woordvangers’ zijn kinderen die op een speelse manier leren hun verbeelding in te zetten bij het schrijven van korte teksten. Denk hierbij aan verhaaltjes en gedichten. Samen lezen we inspirerende voorbeelden. Woordvangers krijgen diverse zintuiglijke prikkels aangeboden en leren op verschillende manieren associëren. Verder leren ze samenwerken, hun eigen teksten presenteren en elkaar opbouwende feedback geven.


'Woordvangers' in groep zes van basisschool het Palet in Nieuw-Vennep. Het thema was reizen
‘Woordvangers’ in groep zes van basisschool Het Palet in Nieuw-Vennep, thema ‘Reizen’.

Voor elke ‘Woordvanger’ wat wils

De meeste kinderen beleven veel plezier aan de verschillende aspecten van creatief schrijven. Sommige gaan helemaal los op het voorlezen, andere op zelf schrijven. Weer andere kinderen zijn sterren in samenwerken of feedback (tops en tips) geven. In ieder geval leren ze vrijer en flexibeler met taal om te gaan. Heel anders dan bij de ‘gewone’ taallessen. Plezierig en leerzaam kunnen echt samengaan!

Thema’s

Ik werk graag aan de hand van een thema. Het geeft de kinderen houvast en de lessen richting. Het thema kan te maken hebben met de Kinderboekenweek of een ander actueel onderwerp. Als school kunt u ook zelf een thema opgeven. Het programma wordt op maat gemaakt. Ik zorg voor passende voorbeelden en opdrachten die bij het thema aansluiten. Zo vormt het thema een rode draad in de lessen.

Het thema van de Kinderboekenweek 2019 is ‘Reis mee!’ Dit jaar maken de Woordvangers daarom een avontuurlijke reis door het Land van Taal. Zo’n reis kan verrassend mooi of grappig zijn, griezelig of juist een beetje verdrietig. Niks is verkeerd, want ieder kind heeft eigen verhalen te vertellen. Mevrouw Schrijftaal helpt ze de woorden daarvoor te vangen.


'Reis mee?' is het thema van de Kinderboekenweek 2019, dus ook van 'Woordvangers' in groep zes van het Palet.
‘Reis mee!’ is het thema van de Kinderboekenweek 2019, dus ook van ‘Woordvangers’

‘Woordvangers’ aanvragen

Als leerkracht in de Haarlemmermeerpolder kunt u Woordvangers aanvragen via de Edutheek Haarlemmermeer. Leerkrachten van basisscholen in andere regio’s kunnen direct contact opnemen met Mevrouw SchrijfTaal. Ik ben gecertificeerd schrijfdocent en heb veel ervaring met begeleiding van kinderen en volwassenen. Met plezier kom ik in de klas om van de leerlingen echte Woordvangers te maken!